Petitie

Op deze pagina vind je de petitietekst inclusief links naar de bronnen die de tekst onderbouwen. Ook vind je onderaan uitleg over de NZa procedure. De petitie zelf teken je hier.

Red de GGZ!

Weg met de wachtlijst

Ministers, stop de onderfinanciering van de specialistische ggz.

Het is schadelijk, duur en onrechtmatig

Aan:
De minister van VWS, Ernst Kuipers
De minister van Langdurige Zorg en Sport, Conny Helder

Namens wie?
Zorgprofessionals, (ex-)cliënten, hun naasten en de Nederlandse zorgpremiebetalers

Wachtlijsten voor de ggz, wie heeft er niet van gehoord? 40.000 volwassen Nederlanders wachten inmiddels langer dan de toegestane 14 weken op behandeling. Het zijn juist de mensen met de ernstigste problemen die het langst moeten wachten. Mensen die al een leven lang worstelen met de gevolgen van mishandeling of misbruik in hun jeugd, zich uitend als traumaklachten, invaliderende psychosomatische klachten, depressies, verslaving of onvermogen om intieme relaties aan te gaan. Meestal een combinatie hiervan. Deze problemen worden dan vaak persoonlijkheidsproblematiek genoemd. Denk ook aan jonge vrouwen in levensgevaar door  anorexia, of mensen die gewoon de pech hebben dat ze een psychose ontwikkelen, en de hele dag door worden uitgescholden door stemmen. Mensen met dwangklachten, waardoor ze dag en nacht in de weer zijn met schoonmaken of handen wassen. Dat brengt immens lijden met zich mee. En hun naasten lijden mee, net als buurtgenoten en maatschappelijke en hulpverlenende instanties zoals huisartsen, spoedeisende hulpen, politie, woningbouwverenigingen etc. Onbehandelde psychiatrische aandoeningen kosten de maatschappij een fortuin. Ze zijn de meest voorkomende oorzaak voor arbeidsongeschiktheid. Terwijl psychiatrische behandelingen even effectief zijn als behandelingen van lichamelijke aandoeningen.

Uitgerekend voor die mensen die er het slechtst aan toe zijn is er de komende tijd nóg minder hoop op behandeling. Een aantal specialistische afdelingen en klinieken wordt met sluiting bedreigd of is al gesloten, omdat zorginstellingen in financiële nood verkeren.

Misschien heb je het gelezen in de media: het Centrum voor Psychotherapie in Lunteren gaat helemaal dicht. De helft van de bedden van Altrecht Psychosomatiek Eikenboom wordt afgebouwd, KIB Amsterdam moet sluiten. De lhbti poli gaat dicht. Stuk voor stuk instellingen die zorg verlenen aan mensen waarvoor geen of nauwelijks een alternatief bestaat.

Op onze website www.reddeggz.nl lees je meer over deze bijzondere instellingen.

Ook PsyQ Amsterdam stoot 1200 patiënten af. Daarnaast staat de behandeling van minimaal 60.000 patiënten op de tocht die in zorg zijn bij zelfstandig gevestigd psychiaters.

Onbegrijpelijk, want het geld ís er wel. De Algemene Rekenkamer stelde in 2020 vast dat het budget dat jaarlijks wordt gereserveerd voor de ggz niet volledig wordt besteed. Al sinds 2012 wordt ieder jaar zo’n 300 miljoen achtergehouden door zorgverzekeraars; bijna 10% van het geld dat beschikbaar is voor de behandeling van psychiatrische patiënten. Vanaf 2019 werd het bedrag dat jaarlijks aan de ggz wordt toegekend, door VWS definitief verlaagd met 300 miljoen, ondanks de wachtlijsten. En dat terwijl er voor behandeling van lichamelijke gezondheidsklachten bij de specialist in het ziekenhuis ieder jaar méér geld wordt uitgegeven dan is afgesproken.

Zijn mensen met psychische klachten soms minder waard? Zij zijn net als ieder ander verplicht om zorgpremies te betalen, maar krijgen er ondermaatse zorg voor terug.

Zorgverzekeraars hebben een wettelijke zorgplicht voor de mensen die bij hen een verzekering hebben afgesloten. Die zorgplicht betekent dat zorgverzekeraars patiënten tijdige zorg moeten bieden, van voldoende kwaliteit en binnen acceptabele reisafstand. De maximaal acceptabele wachttijd voor patiënten die zijn aangemeld voor specialistische behandeling in de ggz is wettelijk gesteld op veertien weken. Wat kwaliteit inhoudt is van overheidswege vastgelegd in kwaliteitsstandaarden. In de kwaliteitsstandaarden staat óók de zorg genoemd van de afdelingen die nu (dreigen te) sluiten, terwijl daar nu al lange wachtlijsten voor bestaan. Zorgverzekeraars die geld achter houden terwijl hun premiebetalers lijden, achteruit gaan of doodgaan op de wachtlijst, komen hun zorgplicht niet na.

Is er dan helemaal niemand die de zorgverzekeraars aan hun zorgplicht kan houden? Jawel, dat is de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa), die namens de Rijksoverheid toezicht houdt op de zorgmarkt. Maar de NZa verstopt zich achter procedures.

Wat verlangen wij van de ministers?

  1. Wij vinden allereerst dat de NZa zijn rol moet pakken om zorgverzekeraars aan hun zorgplicht te houden. Zij zou zorgverzekeraars moeten dwingen om hun zorgplicht na te komen voor alle groepen psychiatrie-patiënten. En dan niet door van die patiënten een onmogelijke inspanning te vragen, waarbij zij zelf klachten moeten gaan indienen, maar door zelf actief te controleren of elke patiëntengroep binnen redelijke termijn en afstand passende zorg krijgt aangeboden.
                     Het bestuur van de NZa valt onder verantwoordelijkheid van minister Kuipers. Het is dus aan hem om te zorgen dat de NZa haar werk doet en de toegang tot specialistische mentale zorg voor de 40.000 Nederlanders op de wachtlijst garandeert.
  2. Vóór het zomerreces worden opnieuw landelijke afspraken gemaakt voor de budgettering van de zorg in de zogenaamde bestuurlijke akkoorden. Wij vragen portefeuillehouder van de ggz, minister Helder van Langdurige Zorg, en minister Kuipers van VWS om scherp toe te zien op de toekenning van een realistisch budget voor de ggz voor de komende jaren. Een budget waarmee zorgverzekeraars zich kunnen houden aan hun zorgplicht voor hun verzekerden. Daarin hoort de vermindering van 300 miljoen teruggedraaid te worden.
  3. Tot slot dringen we erop aan dat de ministers Kuipers van VWS en Helder van Langdurige Zorg en Sport onmiddellijk ingrijpen in de nijpende situatie die is ontstaan rond de zorg voor patiënten geboden in de hoogspecialistische klinieken die op korte termijn dreigen te sluiten of in te krimpen. Het gaat hier om het Centrum voor Psychotherapie in Lunteren, de afdeling Psychosomatiek Eikenboom in Zeist, de KIB in Amsterdam. Het behandelaanbod van deze centra staat beschreven in de kwaliteitsstandaarden. Nu al wordt de maximumnorm voor de wachttijd, de zogenaamde wettelijke Treeknorm, voor deze klinieken verre overschreden. Dit maakt sluiting onrechtmatig. 

Wat kun je doen?

Ben of was je patiënt of cliënt in de ggz? Teken de petitie!

Ben je zorgprofessional of in opleiding? Het vak is te mooi om er uit te stappen om de verkeerde redenen. Teken de petitie! 

Ben je premiebetaler en heb je geen psychiatrische klachten? Gelukkig maar, het kan namelijk iedereen overkomen. Om in dat geval tijdig goede zorg te ontvangen: Teken de petitie!

*Wacht je langer dan 14 weken op behandeling in de psychiatrie (specialistische ggz?). Dan is er een aantal stappen dat je kunt ondernemen. De eerste stap is je zorgverzekeraar om zorgbemiddeling vragen, dat betekent dat de zorgverzekeraar samen met jou zoekt naar acceptabele alternatieven. Levert dit onvoldoende op? Dan kun je een melding doen bij de NZa, of bij de Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen.

Zeer recent werd het plan van de doorzettingsmacht gelanceerd. Het idee is dat voor patiënten waar geen plek te vinden is, er eerst lokaal, dan regionaal etc. gezocht wordt. Als dit niets oplevert neemt de minister een besluit. Maar niet alle wachtenden hebben kans op de doorzettingsmachtprocedure, want daarvoor is er onvoldoende capaciteit. De NZa gebruikt de meldingen om een signaal af te geven aan zorgverzekeraars. Iedere maand komen er zo’n zeven meldingen bij de NZa binnen over de GGz, van de 40.000 wachtenden.