Podcast

Red De GGZ – De Podcast is ontstaan als initiatief binnen de actiegroep Red de GGZ. Het doel van deze podcastserie is om de GGZ op de kaart te zetten. Immers: onbekend maakt onbemind, waardoor het gemakkelijker wordt om bezuinigingen door te voeren. Red De GGZ – De Podcast brengt verschillende perspectieven op de GGZ in beeld.

De productie is te danken aan Bieke Jongejan, Lies Mastenbroek, Anne van Klinken en Bo Welling.

Aflevering 7

De druk op de huisarts. Deze keer praten Anne en Bieke met huisarts Daisy Pors. Zij vertelt over de druk die zij ervaart tijdens haar werk. De wachtlijsten in de GGZ drukt bij de huisartsen. Ook gaan zij demonstreren 1 juli. Daisy Pors is huisarts en praktijkhouder bij Huisartsen Archipel. Wil je meer weten over Daisy? Check dan hier haar LinkedIn.

Demonstreer mee en ga staan voor jouw huisarts!
Op 1 juli komen we samen op het Malieveld in Den Haag. 
De hele week zijn er acties die je kunt volgen via de hashtag #iedereeneenhuisarts.
Check www.helpdehuisartsverzuipt.nl en www.huisartseninactie.nl voor meer informatie.
#iedereeneenhuisarts

Aflevering 6

Oplossing in landelijk beleid. Deze keer praten Bo en Bieke met Theo Ingenhoven: psychiater, psychotherapeut en onderdeel van de Psychiater Expertgroep Persoonlijkheidsstoornissen (PePs).  Zij schreven een brandbrief met hun zorgen rondom het schaarse behandelaanbod dat steeds meer aan het verdwijnen is. Er is geen landelijk overkoepelend beleid en daar gaat het mis.

Aflevering 5

Bittere noodzaak. Deze keer praten Lies en Bo met twee ex-cliënten van het CvP Lunteren. Zij vertellen over waarom zij zich aanmeldden en hoe het traject voor ze was.  Wanneer ga je voor een klinische behandeling? En wat maakt dat daar verandering mogelijk is?

Aflevering 4

Hechting: klachten en helen. Deze keer praten Anne en Bieke verder met Shiva Thorsell. Zij vertelt welke klachten je kunt krijgen bij onveilige hechting en hoe je dit kunt helen. Bieke vertelt over haar zorgen in de kliniek. Anne gaat samenwonen. Hazar geeft ons een update over de acties rondom Red De GGZ. Ook: bijna 20.000 handtekeningen voor de petitie! Wauw!

Aflevering 3

Wat is hechting? Deze keer gaan Anne en Bieke in gesprek met Shiva Thorsell, klinisch psycholoog met al 20 jaar ervaring in het behandelen van mensen met trauma, persoonlijkheidsproblematiek en psychosomatische klachten. Shiva vertelt ons meer over het onderwerp hechting, dat onlosmakelijk is verbonden met klinische therapie. Maar waarom eigenlijk? En wat is hechting?

Aflevering 2

Eindeloze wachtlijsten & monsterlijke procedures. Deze keer zoeken Anne en Bo uit welke partijen betrokken zijn bij de besluitvorming in de GGZ. Wie is er verantwoordelijk voor de onderfinanciering van 300 miljoen? En hoe zit het met de eindeloze wachtlijst? Ook vertelt Hazar ons meer over de landelijke acties en cliënten op de wachtlijst. Ze is verhaal gaan halen bij Pro Persona.

Aflevering 2: Eindeloze wachtlijsten en monsterlijke procedures

https://open.spotify.com/episode/7Db7VGPDat0DebPyT3kVxw?si=qW6sZArWQFSODk5qMUzFeA

 

[00:00] Intromuziek

 

[00:04] Intro door Bieke Jongejan

“Wat fijn dat je luistert naar Red de GGZ – de Podcast, waar we je meenemen in de wereld van de specialistische GGZ.

 

Zoals je misschien gehoord hebt, worden er dit jaar meerdere klinieken gesloten. Maar wat betekent dit eigenlijk, en voor wie? Wat is milieutherapie en hoe kan het dat zo’n grote kliniek zomaar sluit?

 

Deze keer hoor je Anne van Klinken, sociotherapeut, GGZ-agoog en in opleiding tot kapper. Samen met Bo Welling, sociotherapeut, GGZ-agoog en consulent seksuele gezondheid.

 

[00:38] Bieke Jongejan

“Vorige keer vertelde Manon Kleijweg over de onderfinanciering van 300 miljoen en te laag afgestelde zorgplafonds. In deze aflevering gaan we hier dieper op in. Anne en Bo zoeken uit welke partijen betrokken zijn. Wie is er verantwoordelijk voor deze onderfinanciering? Hoe zit het met de wachtlijsten?

 

Ook vertelt Hazar ons meer over de landelijke acties en de cliënten op de wachtlijst. Ze is verhaal gaan halen bij Pro Persona. Deze keer: eindeloze wachtlijsten en monsterlijke procedures.”

 

[01:12] Trigger warning door Anne van Klinken

“Mogelijke trigger warning voor deze aflevering van de podcast. De confronterende situatie en of er nog wel behandeling mogelijk is. Heb je hulp nodig, neem dan contact op met 113 Zelfmoordpreventie of kijk in onze shownotes.”

 

[01:27] Geluid van een gong

 

[01:30] Bo Welling

“Zijn we er klaar voor?

 

[01:31] Anne van Klinken

“We zijn er klaar voor. Zonder test, de deur zit dicht, de ramen zitten dicht, alles zit potdicht. Ik heb het heel warm.”

*gelach*

 

[01:40] Bo Welling

“Maar ja, als je wat open zet, krijg je ruis.”

 

[01:42] Anne van Klinken

“Dat klopt. Dat gaan we ook zeker niet doen, het is even verdragen denk ik zo. Dus.”

 

[01:48] Geluid van een gong

 

[01:50] Anne van Klinken

“Zou je wat meer uit kunnen leggen over de verschillende grote partijen die eigenlijk hier het meeste mee te maken hebben? Je noemde al het VWS.”

 

[02:01] Manon Kleijweg

“En dan heb je nog een toezichthouder op dit hele proces, dat is ook een overheidsinstituut en dat is de Nederlandse Zorgautoriteit. Dat is een beetje de zorgsheriff zeg maar. Die moet kijken: wordt het geld wel goed uitgegeven? Wordt er geen fraude gepleegd? Maar ook: voldoen zorgverzekeraars wel aan hun zorgplicht?

 

Eigenlijk is het wettelijk vastgelegd dat aan de mensen die premie betalen zorg geleverd moet worden die kwalitatief goed is, die op tijd wordt geleverd en binnen de reisafstand. Wat is dan goede kwaliteit? Dat is ook met elkaar afgestemd in kwaliteitsstandaarden.

 

Zorgprofessionals, maar ook verzekeraars en de overheid hebben met elkaar afgesproken: wat vinden wij goede kwaliteit? Wat is bewezen effectieve zorg? Daar moet die zorg aan voldoen. Als niets meer helpt, dan zegt die kwaliteitsstandaard: dan moet er ook klinische zorg beschikbaar zijn.

 

Al die klinieken die nu onder druk staan, daarvan zegt de kwaliteitsstandaard: dit is een zorgvorm die eigenlijk gewoon beschikbaar moet zijn voor patiënten met dit soort ernstige klachten.”

 

[03:30] Anne van Klinken

“En dan worden echt juist die afdelingen juist gesloten. Hoe rijm jij dat, of wat voor betekenis geef jij daaraan?”

 

[03:39] Manon Kleijweg

“Wat ik denk en vind, daarin ben ik niet de enige, dat vindt ook de Algemene Rekenkamer, is dat die zorgsheriff, de Nederlandse Zorgautoriteit haar werk niet goed doet. Die zou eigenlijk moeten zeggen tegen de zorgverzekeraars: ‘Kom op, er is een wachtlijst van 40.000 mensen die niet op tijd de zorg krijgen die kwalitatief nodig is.’

 

Er is ook nog een hele groep mensen die al de hele tijd op de wachtlijst staat voor zorg en die ook nog eens dreigt te verdwijnen. De Nederlandse Zorgautoriteit zou eigenlijk boetes kunnen uitdelen aan zorgverzekeraars omdat die de plafonds veel te laag afstellen. De Nederlandse Zorgautoriteit zou eigenlijk moeten zeggen: ‘Wat? Geld overhouden? Steek dat in die kliniek!’”

 

[04:40] Muziek

 

[04:41] Bieke Jongejan

“De kwaliteitsstandaard geeft dus aan dat specialistische klinische zorg soms nodig is en beschikbaar moet zijn. De zorgverzekeraar heeft de verantwoordelijkheid om goede zorg te leveren: op tijd en binnen bereisbare afstand. Maar doet dit niet.

 

Door te weinig geld beschikbaar te stellen moeten klinieken reorganiseren of sluiten, terwijl het geld er wel is. De Nederlandse Zorgautoriteit, die zorgsheriff dus, doet haar werk niet. Er wordt niet op tijd aan de zorgplicht voldaan. De benodigde zorg verdwijnt. De zorgverzekeraars worden niet door de sheriff beboet. En stel je voor: je bent zelf cliënt en je staat op die wachtlijst. Wat kun je doen? Manon vertelt over de machteloze positie waar je in komt te staan.”

 

[05:27] Manon Kleijweg

“Ik heb zelf daarom die Nederlandse Zorgautoriteit een brief geschreven. Wat beweegt jullie nou, waarom doen jullie hier niets aan? En dan krijg je een heel verhaal terug en het komt er eigenlijk op neer dat ze zich gewoon verschuilen achter allerlei procedures.

 

Ze zeggen: ‘Ja, maar als iemand niet op tijd, als een patiënt niet op tijd zorg krijgt, dan kan diegene zorgbemiddeling vragen bij de zorgverzekeraar. Als dat dan niets oplevert, dan kan hij een melding doen bij de NZa.’

 

Ik heb gekeken hoeveel meldingen er per maand binnenkomen, dat zijn zeven meldingen per maand, terwijl er 40.000 mensen op die wachtlijst staan. Kun je dat je voorstellen? Ik snap het wel als je anorexia hebt of je hoort de hele dag stemmen, dan ben je alleen al bezig met overleven. In het uiterste geval kan minister Helder van VWS, van het ministerie, persoonlijk een instelling dwingen om mensen zorg te bieden. Maar daar gaat dan eerst een regionale overlegtafel aan vooraf en daaraan voorafgaand dan eerst een lokale overlegtafel.

 

Ik las al in een stuk over die doorzettingsmacht en niet iedereen kan in die procedure terechtkomen. Er is natuurlijk onvoldoende capaciteit voor. Ik dacht: hoeveel pech kun je hebben, dat je dus op de wachtlijst staat voor de doorzettingsmachtsprocedure voor de wachtlijst voor de psychiatrie. Ik denk: ja, dat is echt gewoon een monsterlijke constructie natuurlijk.”

 

[07:24] Bieke Jongejan

“Als cliënt sta je dus behoorlijk machteloos, terwijl je wel recht hebt op zorg. We hebben geen monsterlijke procedures nodig, maar helderheid. Dit heb je nodig, hier kun je terecht. Manon vertelt tot slot nog wat feiten en fabels, over personeelstekort, te veel cliënten en andere schijnoorzaken.”

 

[07:46] Bo Welling

“Wat ik veel hoor ook in de GGZ, de geestelijke gezondheidszorg is dat, is dat er veel met de vingers naar elkaar gewezen wordt. De zorgverzekeraar wijst naar de een, de zorgaanbieder wijst terug naar de zorgverzekeraar en dan heb je ook nog een overheid die daar nog het een en ander van te vinden heeft en de Nederlandse Zorgautoriteit. Zo blijft het zo ontzettend ingewikkeld.”

 

[08:09] Manon Kleijweg

“Dat is ook zo en er worden ook allerlei schijnoorzaken aangewezen. Bijvoorbeeld dat er te veel mensen een beroep zouden doen op de GGZ, maar als je kijkt naar de cijfers dan zie je eigenlijk dat het aantal mensen dat in behandeling is bij de volwassenenpsychiatrie, de specialistische GGZ, de afgelopen 10 jaar met een kwart is geslonken. Dat klopt dan eigenlijk helemaal niet.

 

Je ziet wel dat in de huisartsenpraktijken veel meer mensen in zorg zijn gekomen voor psychische begeleiding en dat heet tegenwoordig ook GGZ, dus er is een soort van oprekking van het begrip GGZ waardoor het lijkt alsof er veel meer mensen in GGZ-zorg zijn, maar in feite is die groep in de specialistische zorg waar wij het nu met elkaar over hebben, alleen maar geslonken.

 

En dan wordt er gezegd: ‘Ja, maar er is een tekort aan zorgpersoneel’. Ook daar, als je naar de cijfers van het CBS kijkt, zie je dat het aantal werknemers in de GGZ de afgelopen 10 jaar met 15 procent is gegroeid.

 

Wat ik vooral zie, is dat mensen, GGZ-professionals, gewoon niet meer willen werken op plekken waar bedrijfsvoering voor gaat op kwaliteit van zorg. De mensen van de KIB, die denken: bekijk het maar, ik laat me niet in elkaar timmeren terwijl de directie zich helemaal niet meer bekommert over de zorg die wij bieden.

 

Je ziet wel een relatief tekort aan werknemers, maar absoluut zou er geen probleem moeten zijn. Dat zie ik ook in mijn eigen team, mensen willen heel graag bij ons komen werken. Gewoon omdat we zelf de kwaliteit van zorg mogen vormgeven en daar vrijheid in hebben.”

 

[10:16] Anne van Klinken

“Ja.”

 

[10:17] Bo Welling

“Ja.”

 

[10:18] Anne van Klinken

“Ja. En we komen een beetje richting het einde, je had ook nog een heel belangrijk feit die je wilde aanstippen en dat ging eigenlijk over onderzoeken van psychiatrische behandelingen. Dat moet je misschien zelf maar even uitleggen.”

 

[10:38] Manon Kleijweg

“Ja, nee, het is goed dat je me eraan herinnert want eigenlijk, het goede nieuws is dat psychiatrische aandoeningen wel gewoon ontzettend goed te behandelen zijn. Dat weten jij en ik natuurlijk, wij zien onze patiënten opknappen en dat maakt ons werk natuurlijk zo ontzettend dankbaar, dat je mensen echt heel ziek ziet binnenkomen.

 

Ik had laatst een patiënt en die had ook chemotherapie gehad, die zei ook: als ik moest kiezen tussen nog een keer een depressie of nog een keer chemotherapie, doe mij dan maar tien keer liever die chemotherapie. Dat zegt iets over lijden. Als mensen dan opknappen dan is dat natuurlijk fantastisch en uit onderzoek blijkt ook dat psychiatrische aandoeningen even effectief te behandelen zijn als lichamelijke aandoeningen.

 

Heel veel mensen denken dat psychiatrische ziektes niet zo goed te behandelen zijn, maar dat is dus absoluut niet waar. Ik denk, ook als je ziet dat psychiatrische aandoeningen de belangrijkste oorzaak zijn voor arbeidsongeschiktheid, de overheid is eigenlijk een dief van haar eigen portemonnee als ze die mensen een behandeling onthouden.”

 

[11:58] Bo Welling

“Dus als ik het een beetje zo samenvat, waar we het net over gehad hebben, en de vergelijking ook maak met de somatische zorg die hier in Nederland best wel groot is en veel aandacht krijgt, dan zeg je: er zijn standaardreglementen of afspraken over gemaakt, wat er aanwezig moet zijn om te kunnen bieden.

 

In deze variant van de GGZ is er nu de intensive care, die wordt eigenlijk weggehaald? Dus de mensen die nu naar het ziekenhuis zouden gaan, kunnen dan in een keer niet meer naar de intensive care.”

 

[12:31] Manon Kleijweg

“In plaats van de intensive care zou ik eerder spreken over kinderhartchirurgie. Daar heeft natuurlijk Ernst Kuipers zich heel erg druk over gemaakt, van het moet gecentraliseerd, het is belangrijk voor de kwaliteit van zorg. En dan denk ik: ja, zie je wel, je kunt je dus wel bemoeien tot in detail met zorg.

 

Dus het gaat echt om specialistische zorg waarvan iedereen weet: ja, als je echt ingewikkelde problemen hebt dan heb je hele specifieke zorg nodig, en dan kun je niet meer op de eerste de beste intensive care in een regionaal ziekenhuis terecht. Dan heb je echt dat academische centrum nodig of dat specialistische centrum. Maar die wordt nu wegbezuinigd.”

 

[13:20] Geluid van een gong

 

[13:25] Muziek begint te spelen

 

[13:44] Hazar Chaouni

“Hoi, Hazar hier met weer een actieupdate voor jullie. Afgelopen dinsdag zijn we met een kleine groep mensen naar het CvP in Lunteren gegaan op initiatief van Liesbeth. Zij stond al ontzettend lang op de wachtlijst en voelde zich geroepen om in actie te komen voor zichzelf, maar ook voor de andere mensen op de wachtlijst die door Pro Persona niet verder worden geholpen bij de zoektocht naar andere therapie of bij wachtlijstbemiddeling. In haar eigen woorden heel kort samengevat, zei ze het volgende.”

 

[14:13] Liesbeth, cliënte die op de wachtlijst stond voor het CvP

“Ja, het is een zacht gezegd onhandige situatie en niemand voelt zich blijkbaar verplicht om hier enige verantwoording in te nemen, dus doe ik het zelf maar.”

 

[14:23] Hazar Chaouni

“Liesbeth stond al tien maanden op de wachtlijst bij het CvP en dat is zeer ongebruikelijk, maar dat heeft zo kunnen komen doordat ze eerst naar het CvP in Nijmegen zou gaan voor een dagklinische behandeling. Deze locatie is echter vorig jaar al gesloten dus is ze doorverwezen naar het CvP in Lunteren waar ze vervolgens via sociale media moest vernemen dat ook deze locatie zou sluiten.

 

De psychiater die haar doorverwees en haar zorgverzekeraar zeggen eigenlijk niks te kunnen betekenen omdat ze al op de wachtlijst stond bij Pro Persona. Maar Pro Persona geeft dus ook aan niks te kunnen doen. Dit was ze compleet zat, ze vond dat er voor haar en voor veel andere mensen op de wachtlijst iets geregeld moest worden en wilde bij het CvP gaan zitten.

 

Ze vertelde mij hierover en ik wilde natuurlijk met haar mee en we hebben ook nog een aantal andere mensen gevraagd. Dus we zijn daar dinsdag heen gegaan, rond 8:15 in de ochtend waren we daar en hebben we aangegeven met het Raad van Bestuur te willen praten.

 

We hebben ze uitgenodigd om naar het CvP te komen, om met ons in gesprek te gaan. Dat werd lang wachten. In de tussentijd werden we wel superfijn opgevangen met koffie en thee en er werden stoelen gebracht. Er kwamen cliënten bij staan met hun eigen borden en spandoeken. Ex-cliënt Marijke was er ook bij en zij vertelde iets over de waarde van het klinisch milieu voor haar.”

 

[15:44] Ex-cliënte Marijke

“Het is echt een familie om je heen.Ook dat er ’s avonds en ’s nachts therapeuten zijn om je te ondersteunen, naast je te blijven staan, dat ik echt het gevoel heb gekregen van: ook al maak ik fouten, ik mag er zijn, mensen blijven mij steunen en dat is zo’n andere ervaring dan die ik in het dagelijks leven daarvoor heb gehad. Dat heeft wel echt mij gesterkt en ervoor gezorgd dat ik met een heel andere houding in het leven sta.”

 

[16:17] Hazar Chaouni

“Dat is natuurlijk een hele mooie boodschap van Marijke en laat des te meer zien hoe belangrijk het CvP is en ook cliënten die daar op dit moment in behandeling zijn hebben gesproken en die gaven ook aan dat er zo erg wordt afgedaan aan hun therapie op dit moment omdat er groepen worden samengevoegd. Het is natuurlijk heel erg zwaar om te weten dat de kliniek gaat sluiten.

 

Helaas liet het Raad van Bestuur lang op zich wachten, na meerdere telefoontjes en andere manieren van communicatie werd het duidelijk dat ze niet naar het CvP zouden komen, we kregen compleet geen gehoor dus om 11:30 besloten we naar Wolfheze te gaan, naar het hoofdkantoor van het Raad van Bestuur van Pro Persona.

 

Hier werden we niet zo warm onthaald, we waren er nog maar net en wilden net gaan staan met onze bordjes toen er een bewaker op ons afkwam om ons mee te delen dat we er echt niet mochten gaan staan. Maar goed, uiteindelijk is dat gesprek er gekomen en hebben we duidelijk kunnen maken dat er mensen op de wachtlijst staan die niet worden geholpen op dit moment. Want Liesbeth is niet de enige.

 

Hierop werd ons verteld dat ze niet op de hoogte waren dat het gebeurde dat mensen op de wachtlijst niet werden ondersteund door Pro Persona. Het was de bedoeling dat dit wel gebeurde. Op de vraag hoe het kwam dat deze mensen geen ondersteuning kregen, hadden ze geen antwoord. Ook op de vraag hoe het kwam dat ze daar geen zicht op hebben, dat het gebeurde dat mensen geen ondersteuning kregen van Pro Persona hadden ze helaas ook geen uitleg.

 

Ze hebben in ieder geval toegezegd Liesbeth te gaan helpen en ook de andere mensen op de wachtlijst te gaan benaderen, al hadden ze ook niet op dat moment precies zicht over hoeveel mensen dat nou eigenlijk gaat. Het is fijn dat ze in ieder geval de ernst van de situatie konden inzien en hebben gezegd daarop te gaan handelen. We hopen dan ook zeker dat het goed komt en blijven natuurlijk een oogje in het zeil houden.

 

Het ging niet zonder slag of stoot maar uiteindelijk is het zeker wel geslaagd. We hebben ook van het moment gelijk gebruik gemaakt om de petitie te overhandigen aan het Raad van Bestuur maar dit leek ze eerlijk gezegd nogal koud te laten, wat ik heel erg jammer vind. Ze zeggen heel erg aan de cliënten en aan hun personeel te denken, maar goed, ik vind het dan toch raar dat je dan niet iets zwaarder tilt aan de petitie.

 

Verder hebben we heel veel vragen gesteld en zijn we superkritisch geweest in het gesprek met hen en was ik ook zeker benieuwd naar de uitspraak van Marc Verbraak in de podcast Stoorzender waar hij zei: ‘Wij willen deze zorg ambulantiseren’. Ik heb hem gevraagd wat dat inhoudt of wat dat betekent voor andere klinische behandelingen van Pro Persona, en inderdaad, waar ik voor vreesde, is het de bedoeling dat het zoveel mogelijk ambulante zorg wordt. Dus op termijn willen ze eigenlijk zo goed als van de klinische behandelingen af en ambulante trajecten gaan aanbieden die dan ook heel intensief zijn.

 

Maar die trajecten zijn er nog niet. Ze hebben daar nog niet precies zicht op. Hoe gaat dat eruitzien? Hoe gaan we dat vormgeven? Dus ik vind het ook heel erg jammer dat er wel iets wordt afgebroken: het CvP gaat dicht, terwijl er nog niet een goed alternatief in plaats is. Ik heb ze ook gevraagd waarom ze daar niet mee konden wachten, met het CvP sluiten, tot die ambulante zorg in orde is en daar komt dat financiële verhaal weer bij kijken.

 

Dus heel pijnlijk, een heel pijnlijke gewaarwording dat klinische zorg toch steeds meer in het geding komt ondanks dat hun eigen cliënten en hun eigen personeel aangeven absoluut dat klinische traject te moeten doorzetten.

 

Helaas dus niet echt een positieve afsluiter, maar goed, we laten het hier zeker niet bij wat acties betreft. Dus hou de socials goed in de gaten en zet 11 mei in je agenda, want dan is er een commissievergadering in de Tweede Kamer over de GGZ en dus zijn we aan het brainstormen wat we daarmee kunnen en tot de volgende update!”

 

[20:23] Muziek begint weer te spelen

 

[20:26] Bieke Jongejan

“Wat een pijnlijk, maar ook dapper verhaal. Bizar dat de zorg steeds ambulanter moet terwijl die nog helemaal niet op orde is. En omdat de Raad van Bestuur nog steeds niet begrijpt wat klinische zorg inhoudt en wat het onmisbaar maakt, gaan Bo en Anne hierover in gesprek. Over de kleine dingen die een grote indruk kunnen maken.”

 

[20:47] Geluid van een gong

 

[20:55] Bo Welling

“Milieutherapie is voor mij persoonlijk dat je een eigenlijke minimaatschappij creëert met alle mensen die samen in zo'n therapie zijn. Dus dat de mensen die daar leven samen ook koken, de boel draaiende houden eigenlijk gewoon, met elkaar. Dat doen ze als cliënten en als hulpverlener zeg maar, dus ze doen het echt allemaal samen. Herken je dat een beetje? Ik zie jou heel erg knikken?’

 

[21:26] Anne van Klinken

“Ik zit me net te bedenken wat ik zo hilarisch vind eigenlijk hieraan, ik heb heel veel afscheidsgesprekjes ook met cliënten gehad waarin je eigenlijk een soort van terugblikt op je behandelrelatie die je hebt gehad. En dan komen cliënten of mensen die in behandeling zijn dan vaak met voorbeelden met wat de meest belangrijke momenten waren voor hun therapie, die het meest blijven hangen en dat zijn eigenlijk heel vaak helemaal niet de therapiesessies waar wij ook heel veel aandacht voor hebben, maar dat zijn eigenlijk de hele kleine situaties in zo’n leefmilieu.”

 

[22:10] Bo Welling

“De tussendoordingetjes.”

 

[22:10] Anne van Klinken

“Ja, de tussendoordingen waarin je inderdaad misschien een conflict met uitgewerkt in een sessie, maar waarin je later wel weer een potje schaken ofzo oppakt weer met iemand. En ook de humor en de lol die je dus juist in de avond en tussen de therapieën door inzet om ook weer even die zwaarte wat te verminderen zeg maar.”

 

[22:38] Bo Welling

“Ja, om het draagbaar te maken. Precies, maar ook om te leren te relativeren soms en ook leren hanteren van je spanning en je emoties en leren ontspannen. Dat is ook iets wat echt heel goed kan in zo’n avondmilieu. Hoe doe je dat nu eigenlijk? En helemaal als je ook nog eens twintig andere mensen om je hebt, hoe trek je dan je eigen plan?”

 

[23:02] Anne van Klinken

“Ik denk, Bo, dat wij best wel een mooi voorbeeld hebben, kleine voorbeelden hebben kunnen geven van wat wij tegenkomen in milieutherapie als sociotherapeut en we willen dit eigenlijk in elke podcastaflevering wat meer uitdiepen en toelichten.

 

Verschillende kanten van milieutherapie en dit was eigenlijk een soort introductie voor jullie en ik wil eigenlijk jou bedanken Bo, voor jouw voorbeelden en het is ook inspirerend merk ik, om er over te praten. Ik krijg weer helemaal zin.”

 

[23:42] Bo Welling

“Ja, het is zo leuk om dit vak te mogen doen ook, om onderdeel van zoiets te mogen zijn en mensen zo’n ontzettende ontwikkeling te zien doormaken. Ik vind zelf: het blijft zo ontzettend bijzonder om daar deel van uit te mogen maken.”

 

[24:02] Muziek start in

 

[24:03] Samenvatting en dankwoord van Bieke Jongejan

“En naast de kracht van milieutherapie staat het pijnlijke beeld van de huidige situatie. De landelijke petitie van Red de GGZ is overhandigd aan de Raad van Bestuur die het belang van klinische zorg nog steeds niet snapt.

 

Ook is de ambulante zorg niet op orde en vooral heel veel vingerwijzen. Wist je dat de landelijke petitie al meer dan 7000 keer is getekend? Heb jij al getekend? Check de shownotes, of ga naar reddeggz.nl.

 

Bedankt voor het luisteren. Vond je dit nou een leuke podcast? Laat het weten aan je vrienden, spread the message. Stuur ons een berichtje op instagram, @reddeggz.depodcast. Daar houden we je op de hoogte.

 

Help ons en sluit je aan bij de actie op reddeggz.nl. Teken de petitie en voor leuke extra’s kun je de shownotes checken. Daar staat een artikel van Manon Kleijweg, maar ook wat extra informatie over milieutherapie.

 

Deze podcast is een productie van Anne van Klinken, Bieke Jongejan, Bo Welling en Lies Mastenbroek. En een extra bedankje naar Lennart van Kasterop, de muziek die je hoort is door hem geproduceerd. Tot de volgende keer.”

 

[25:20] Outro

Aflevering 1

Wat is er aan de hand in zorgland? In deze pilot aflevering komen we er in gesprek met Manon Kleijweg achter waarom er op dit moment zo veel SGGZ-instellingen worden gesloten. Bo leert ons wat milieutherapie eigenlijk is en waarom dit zo noodzakelijk kan zijn. Hazar vertelt over de landelijke actie van Red de GGZ.

Red De GGZ – De podcast

Aflevering 1: Wat is er aan de hand in zorgland?

https://open.spotify.com/episode/4epVhJKbjs2WAlnK2VrrtH?si=GzUH_NefS5ycqkfvB84ZYw

 

[00:00] Intro door Bieke Jongejan

“Wat fijn dat je luistert naar Red de GGZ – de Podcast, waar we je meenemen in de wereld van de specialistische GGZ.

 

Zoals je misschien gehoord hebt, worden er dit jaar meerdere klinieken gesloten. Maar wat betekent dit eigenlijk, en voor wie? Wat is milieutherapie en hoe kan het dat zo’n grote kliniek zomaar sluit?

 

Wij zijn hulpverleners en waar we normaal zorgen voor anderen, doen we dat nu voor onszelf. Door de handen ineen te slaan en van ons te laten horen. Ik ben Bieke, verpleegkundige en artiest, en samen met Anne, Bo en Lies maakten we deze podcast omdat we van dit werk houden. Omdat dit nodig is.

 

Deze keer hoor je Anne van Klinken, sociotherapeut, GGZ-agoog en in opleiding tot kapper. Samen met Bo Welling, sociotherapeut, GGZ-agoog en consulent seksuele gezondheid. Zij zoeken uit: wat is er aan de hand in zorgland?”

 

[01:01] Trigger warning door Anne van Klinken

“Mogelijke trigger warning voor deze aflevering van de podcast. De confronterende situatie en of er nog wel behandeling mogelijk is. Heb je hulp nodig, neem dan contact op met 113 Zelfmoordpreventie of kijk in onze shownotes.”

 

[01:15] Geluid van een gong

 

[01:17] Bo Welling

“Vele therapievormen die op dit moment aan het verdwijnen zijn, maken gebruik van het krachtige middel milieutherapie. Dit is een vorm waarbij het verblijf in een kliniek met anderen heel belangrijk is. Samenleven, zorg dragen voor jezelf, elkaar en de omgeving. Dit kan alleen met een specialistisch team van hulpverleners om je heen die ervoor zorgen dat jij en je groep goed in de behandeling kunnen zijn. Dit zeggen Janzing en Lansen in de boeken over milieutherapie.

 

Milieutherapie is het methodisch opzetten van een stabiele, goed samenhangende sociale organisatie. Ja, en dat is zo noodzakelijk omdat jouw klachten niet na 17:00 uur of als je gesprek over is ophouden. En de mensen die dit soort therapie nodig hebben, lopen vaak al jarenlang te worstelen. Ook na 17:00 uur moeten zij kunnen doorleren, opgevangen kunnen worden.

 

Als jij in je sessie ruzie hebt zitten maken met je groepsgenoot, dan moet je vervolgens samen gaan koken bijvoorbeeld, of zit je de hele avond nog met elkaar opgescheept. Daar zitten de corrigerende ervaringen in, wat mij betreft. Dat je gaat merken: ‘Oh ja, die ander wijst mij uiteindelijk niet af, ondanks dat ik net ruzie heb zitten maken en ik eigenlijk dacht van: die ander wil nooit meer met me praten of de hele relatie die ik met diegene opgebouwd heb, is nu kapotgemaakt.’

 

Dat je dan vervolgens wel daar doorheen kan komen, dat je toch nog wat kan bereiken ondanks dat je het spannend vindt, dat je toch die maaltijd op tafel kan zetten. Dat is wat je écht nodig hebt, wat je kan halen uit zo’n klinisch milieu.”

 

[02:54] Lage toon op de achtergrond

 

[02:56] Podcastmakers komen bij elkaar

“Hallo! Welkom”

 

“Hallo, ja!”

 

*gelach*

 

“Het ziet er heel studio-achtig uit daar bij jullie, maar misschien door die wand aan de zijkant…”

 

“Ja! Dat is een geluiddempende wand!”

 

“Aah, wat goed zeg!”

 

[03:11] Geluid van gong

 

[03:11] Manon Kleijweg

“Mijn naam is Manon Kleijweg en ik ben ouderenpsychiater, al sinds 2004 dus echt al een hele tijd. Ik heb echt een voorliefde voor de ouderen die al heel lang worstelen met hun psychiatrische aandoeningen. Dat heeft echt m’n hart.”

 

[03:33] Bo Welling

“Hé, en we willen ook graag starten, Manon, met een dagopening zoals we dat in de kliniek altijd doen. Dan starten we echt van: ‘Hoe zit je er deze dag bij?’ of ‘Hoe was je avond?’ en dat zijn een beetje de dingen.

 

[03:45] Manon Kleijweg

“Ja, hoe was m’n ochtend, ik had het er vanochtend met mijn man nog over dat er een beetje onrechtvaardige verandering in ons gezin heeft plaatsgevonden. Ik heb twee puberkinderen, een zoon van 16 en een dochter van 17.

 

Vroeger was het zo, dan wilden wij uitslapen en stonden zij om 6:30 uur voor ons bed te springen zeg maar, en nu zijn wij degenen die al om 8:00 uur aan het ontbijt zaten met een kopje koffie en een stuk paasstol. En lagen zij lekker uit te slapen. We dachten: ‘Oh, wat oneerlijk eigenlijk’, dat dat zo omgedraaid is.”

 

[04:23] Bo Welling

“Dus je begon je dag al eigenlijk met wat onrecht.”

 

*gelach*

 

[04:33] Anne van Klinken en Bo Welling

“Helemaal in thema, helemaal in het thema van vandaag, inderdaad.”

 

[04:38] Anne van Klinken

“Hé, en Bo.”

 

[04:39] Bo Welling

“Ja?”

 

[04:40] Anne van Klinken

“Hoe start jij je dag?”

 

[04:42] Bo Welling

“Nou, eigenlijk best goed. Ik heb er zin in, ik ben blij dat we dit gaan doen en dat we hem rondspreken want ik heb allerlei artikelen van jou gelezen, je hebt verschillende dingen gepubliceerd, echt opiniestukken die goed aangeslagen zijn, veel gedeeld zijn. Onder andere in de NRC, in de Volkskrant, in Trouw.

 

Ik zag ook nog iets op de radio, dat je op de radio bent geweest, dus dat is echt leuk om jou dan nu ook in onze podcast te mogen verwelkomen. Daar start ik eigenlijk heel enthousiast mijn dag mee.”

 

[05:14] Manon Kleijweg

“Aah.”

 

[05:14] Anne van Klinken

“Mooi!”

 

[05:15] Bo Welling

“En jij?”

 

[05:16] Anne van Klinken

“Ja, ik start mijn dag eigenlijk ook heel erg goed. Dit is namelijk onze eerste keer dat wij een podcastaflevering maken, dus we zijn eigenlijk stiekem hartstikke zenuwachtig.”

 

*gelach*

 

[05:32] Anne van Klinken, Bo Welling en Manon Kleijweg

“Dat delen we dan!”

 

“Dus dat delen we met z’n drieën, dat is een heel fijn idee.”

 

[05:34] Lage toon op de achtergrond

 

[05:38] Bo Welling

“Wat is er aan de hand met klinische behandelingen?”

 

[05:42] Manon Kleijweg

“Ja, dat vroeg ik me eigenlijk ook af. De afgelopen weken kwamen er allemaal berichten in het nieuws dat de ene na de andere kliniek op sluiten of instorten staat. Ik dacht echt: ‘Hé? Hoe kan dit?’ Want het zijn echt allemaal klinieken die eigenlijk een hele specialistische functie hebben voor groepen patiënten die eigenlijk allerlei behandelingen hebben gehad en voor wie dit behandelaanbod dat nu op opheffen staat eigenlijk de laatste strohalm is.

 

Wat me verbaasde is: er is een nieuw financieringssysteem ingegaan. Het zorgprestatiemodel, wat er juist voor bedoeld was om juist de zorg voor die groep patiënten beter te kunnen financieren zodat het behouden blijft. Dus ik was echt behoorlijk ontdaan hierover en ik dacht: ‘Hoe kan dit nou?’ Dus ik ben ook gaan onderzoeken: wat is er nou met deze klinieken aan de hand?

 

Dan komt er een beetje een diffuus beeld naar voren en de bestuurders die daarover geïnterviewd worden in de verschillende programma’s et cetera die doen er dan een beetje bondig over. Ik hoorde de bestuurder van het Centrum voor Psychotherapie zeggen: ‘Ja, we zijn eigenlijk te aardig’. Nou, daar valt wel wat aan te doen, wees dan maar even wat minder aardig als je daarmee de kliniek kan redden.

 

Bij de KIB was het: ‘Ja, we hebben te weinig personeel’. Als je het interview leest met oud-medewerkers, er was een fantastisch team, alleen het team is te weinig gewaardeerd en ondersteund. Veel mensen zijn weggelopen. De algehele tendens die erachter lijkt te liggen is het geldtekort. Dat lijkt toch wel de belangrijkste reden te zijn dat klinieken en grote GGZ-instellingen gewoon verliezen lijden en ergens in allerijl gewoon geld vandaan moeten halen.

 

Specialistische klinieken zijn een afgebakend geheel wat je makkelijk eruit kan gooien. De Algemene Rekenkamer heeft eigenlijk al in 2020 gezegd: ‘Zorgverzekeraars houden eigenlijk jaarlijks 300 miljoen euro over aan het geld wat ze eigenlijk landelijk zouden moeten besteden aan specialistische GGZ, aan psychiatrie. Dat is bijna tien procent van het hele budget wat beschikbaar is. En vanaf 2019 heeft VWS (het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport) gezegd: ‘Nou, er blijft kennelijk 300 miljoen per jaar over, dus dat halen we er maar vanaf, definitief’.

 

Het meest schrijnende is dat er pas een rapport uitgebracht is van hoe zit dat nu met de verdeling van het geld. Als je kijkt naar de bekostiging van de zorg voor lichamelijke aandoeningen, wordt er juist ieder jaar veel meer uitgegeven dan begroot is.”

 

[08:59] Anne van Klinken

“Ja, precies. En even voor de luisteraars: het VWS, waar staat dat voor?”

 

[09:05] Manon Kleijweg

“Dat is het ministerie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Die bepaalt eigenlijk samen met partijen hoeveel geld er eigenlijk beschikbaar is de komende jaren.”

 

[09:19] Bo Welling

“En hoe kan het dan, dat in de GGZ dat geld niet besteed wordt, wat er blijkbaar wel voor geregeld zou zijn?”

 

[09:28] Manon Kleijweg

“Instellingen onderhandelen met zorgverzekeraars omzetplafonds uit, dus die onderhandelen per jaar uit: hoeveel mag je uitgeven aan de zorg die je levert? Dat omzetplafond, zo kijkt de Algemene Rekenkamer er ook tegenaan, dat wordt eigenlijk te laag afgesteld. Dus er wordt een te klein budget elke keer afgesproken met die zorginstelling. Dat is eigenlijk het grootste probleem.

 

Wat mij wel weer moed geeft, is dat er mensen zoals jij en ik, maar ook een ander groepje gewoon heeft gedacht: We moeten wat doen, dit kan zo niet langer. Dus er is ook een petitie in de maak en er komt binnenkort een website en er zijn ook patiënten die daar echt enorm actief in zijn. Dat geeft wel weer heel veel verbinding moet ik zeggen, het is allemaal wel weer in de avonduren en dan zit ik weer driftig een stuk te schrijven. En in de ochtend, ja, ik ben toch vroeg wakker.”

 

*gelach*

 

[10:53] Muziek speelt op de achtergrond

“Die website, die is er inmiddels. ReddeGGZ.nl. Deze podcast is ook ontstaan uit die actie. Hazar geeft ons elke week een update.

 

[11:07] Hazar Chaouni

“Hoi, ik ben Hazar Chaouni en ik ga jullie de komende tijd op de hoogte houden van wat er allemaal gebeurt op het gebied van actievoeren rondom de GGZ. Maar eerst zal ik beginnen met mezelf voorstellen.

 

Ik ben dus Hazar, ik ben 28 en sinds een klein jaartje ben ik voorzitter van BIJ1 Arnhem-Nijmegen. Daarnaast ben ik al ruim twee jaar lid van het collectief Feminists Against Ableism. Wij zijn een groep mensen die allemaal een beperking hebben en ons inzetten tegen validisme. Dat is discriminatie van mensen met een beperking. Ook ben ik ex-cliënt van het CvP. Afgelopen vrijdag is het precies een jaar geleden dat ik mijn behandeling daar heb afgerond en dat is gelijk een mooi bruggetje naar de eerste update over acties rondom de GGZ.

 

Afgelopen vrijdag was er namelijk een solidariteitsdemo in Amsterdam. We zijn bij de Kliniek Intensieve Behandeling gaan staan waar we onze steun hebben betuigd aan de cliënten daar en aan het personeel wat daar werkt. Ik heb deze actie met een paar anderen georganiseerd omdat ik al een tijdje contact heb met een cliënt daar in de Kliniek Intensieve Behandeling.

 

Al snel werd het heel erg duidelijk dat zij als cliënten in een gesloten instelling zoveel minder mogelijkheden hebben om zich te laten horen en om te laten zien wat er gebeurt. Hoewel we ook natuurlijk solidair zijn met het CvP en met andere instellingen die moeten sluiten of moeten korten in bedden, vonden we het wel belangrijk om de Kliniek Intensieve Behandeling centraal te stellen.

 

Omdat dit mensen zijn die niet zomaar voor zichzelf kunnen opkomen, vonden wij het een mooi gebaar om dan te zeggen: ‘Wij komen wel naar jullie toe. Wij zien jullie, wij horen jullie en wij leven met jullie mee.’ Het was supergaaf om te zien dat daar ook veel mensen voor kwamen opdagen en dat het heel erg werd gevoeld door de cliënten en het personeel van de Kliniek Intensieve Behandeling. Het was dus ook zeker een zeer geslaagde eerste actie. Stay tuned want er komt zeker meer.”

 

[13:13] Dankwoord van Bieke Jongejan

“Bedankt voor het luisteren. Vond je dit nou een leuke podcast, laat het weten aan je vrienden. Spread the message. Stuur ons een berichtje op Instagram: @reddeggz.depodcast. Daar houden we je op de hoogte.

 

Help ons en sluit je aan bij de actie op reddeggz.nl. Teken de petitie en voor leuke extra’s kun je de shownotes checken. Daar staat een artikel van Manon Kleijweg, maar ook wat extra informatie over milieutherapie.

 

Deze podcast is een productie van Anne van Klinken, Bieke Jongejan, Bo Welling en Lies Mastenbroek. En een extra bedankje naar Lennart van Kasterop, de muziek die je hoort is door hem geproduceerd. Tot de volgende keer.”

 

[13:56] Outro